“Bác sĩ trưởng khoa” là những chuyện mổ xẻ kinh người. Từ những ca mổ dưới ánh đèn ắc-quy xe đạp trong hầm cứu thương ở Trường Sơn đến chuyện mổ cắt gan, nối ruột.. cho đến vá màng trinh các cô gái trẻ giỏi cách lừa để hốt tiền hạng “đại gia”. Rồi các sự cố “cắt đứt cuống gan người bệnh mổ dạ dày… mở bàng quang lấy sỏi cũng rạch đứt cả ba quai ruột người xấu số”…Bác sĩ trưởng khoa ngoại – sản Lã Hồng Quân với nhiều danh hiệu, học vị “chạy” được, chỉ không biết cầm dao mổ, nhưng muốn ra oai, chứng tỏ khả năng với cấp dưới, đã nhận đứng mổ chính một ca loét bờ cong nhỏ dạ dày và đã làm chết bệnh nhân, khiến người nhà phẫn nộ kéo đến chửi rủa không tiếc lời….

******

Kể ra, nếu chỉ là chuyện mổ xẻ thì đó là sách dành cho các khoa ngoại của các bệnh viện và các trường y khoa. Cũng như hầu hết các tiểu thuyết khác, BSTK cũng đã chú ý đến thân phận và nhân cách con người với rất nhiều chuyện yêu đương. Nhân vật chính – bác sĩ quân y Trần Tử Khang, trưởng thành từ chiến trường, một “bàn tay vàng” hết lòng với bệnh nhân, coi khinh thói nịnh hót và những kẻ đố kị, tham lam tuy mang danh “lãnh đạo” nhưng chỉ chờ cơ hội để cướp công, cướp cả tiền bồi dưỡng qua những ca mổ khó khăn làm ông kiệt sức. Ba cuộc tình đến với ông cũng khá lãng mạn, nhưng rốt cuộc ông là người trắng tay, gánh chịu mọi đau khổ…

Hẳn là những bạn đọc ngành y không vui lòng vì Trần Tử Khang là “điểm sáng” duy nhất của tác phẩm, còn nữa đều là những bác sĩ vừa kém chuyên môn, vừa tham danh lợi, thậm chí dám làm những điều bất nhân như giám đốc Bùi Cường và cả bác sĩ Ngân Hà – người vợ không hôn thú, cuộc tình cuối đời của Trần Tử Khang. Đã đành, tác phẩm văn học không phải là bản “phô-tô” hiện thực ngoài đời – có lẽ tác giả đã phần nào vận dụng thủ pháp của nhiều truyện cổ tích (người thiện thường yếu thế so với kẻ ác), chỉ khác là cuối cùng không có “Bụt” hiện ra để cứu bác sĩ Khang, nhất là khi chính người mẹ già của ông, sau khi bị Ngân Hà đến sỉ nhục, đã uất ức mà chết. Tuy vậy, cái mảng đen tối khá đậm đặc trong tác phẩm – có thể là do tác giả “cường điệu” (một thủ pháp của rất nhiều tiểu thuyết nổi tiếng thế giới) vẫn cứ làm ta nghĩ tới thực trạng có nhiều vụ bê bối hiện nay trong ngành y tế.

Một điều đáng ghi nhận là nhà văn – bác sĩ Vũ Oanh, với cách nhìn của một người trong cuộc, không chỉ phơi bày hiện trạng đáng buồn của ngành y, mà đã tìm đến những căn nguyên của nó.